ROZWINIĘTY SYSTEM MEDIÓW

Rozwinięty system mediów masowych, obejmujący różne poziomy organizacji społecznej, wprowadza do obiegu publicznego szeroki wa­chlarz różnorodnych przekazów, które umożliwiają sprawny przepływ informacji między instytucjami działającymi na różnych poziomach sys­temu a społeczeństwem. Jeśli poszczególne media działają dobrze, a cały system mediów funkcjonuje sprawnie, to każdy członek społeczeństwa ma możliwość szybkiego zapoznawania się z istotnymi wydarzeniami i proble­mami powstającymi na różnych poziomach systemu. Pozwala to na zacho­wanie równowagi między najwyższym i najniższym poziomem organizacji społecznej, co jest warunkiem zainteresowania sprawami publicznymi ogółu członków społeczeństwa, poczucia przynależności do szerszej zbiorowości społecznej (integracji społecznej) oraz pełnego uczestnictwa w życiu społe­czeństwa i państwa.

PODOBNIE Z TELEWIZJĄ

Podobnie rzecz się miała z telewizją, która wprawdzie „zaistniała” już w końcu lat trzydziestych (w latach 1936-1939 powstały stacje nadawcze w Anglii, Francji, Niemczech, Stanach Zjednoczonych i ZSRR), jednak wskutek wojennego „zamrożenia” (lata 1940-1946) na drogę dynamicznego umasowienia wkroczyła dopiero w latach pięćdziesiątych, osiągając w ciągu zaledwie kilkunastu lat pozycję najbardziej wpływowego środka masowego komunikowania.Burzliwy rozwój kina i radia po I wojnie światowej wywarł ogromny wpływ na prasę, tak samo jak po II wojnie światowej rozkwit telewizji odci­snął silne piętno na kinie i radiu. Rzecz jasna, ani kino i radio, ani później te­lewizja nie zamierzały i nie były w stanie zagrozić egzystencji prasy. Media te mogły jednak i starały się przejąć niektóre z jej funkcji, głównie w dziedzi­nie rozrywki, a wraz z nimi – część jej publiczności.

RADIO

Radio rozpoczęło swój żywot społeczny w 1920 r., gdy po pierwszych eksperymentalnych transmisjach, przeprowadzonych już w roku 1914, dwie stacje: brytyjska Marconi Company i amerykańska KDKA (w Pittsburghu) rozpoczęły publiczne, w miarę regularne nadawanie audycji [Hillard, 1974], W latach następnych uruchomiono rozgłośnie w innych krajach: we Francji (1921), w Danii, ZSRR (1922), w Niemczech, Australii, Belgii, Finlandii, Norwegii, Czechosłowacji (1923) itd. Tempo rozpowszechniania się tego środka przekazu zależało od ceny oraz liczby produkowanych odbiorników, a oba te czynniki w początkowym okresie nie działały stymulująco. Jednakże w niedługim czasie na rynku pojawiły się tańsze, seryjnie produkowane od­biorniki, dzięki którym radio zaczęło nabierać masowego charakteru.

KINOWY BIZNES

Ponadto pokazały, iż kino także może być lukratywnym biznesem, co zresztą zaogniło konkurencję i przyspieszyło koncentrację produkcji filmowej. Pod jej naporem część wy­twórców przeniosła się w 1910 r. z Nowego Yorku do Los Angeles, zakłada­jąc tam w ciągu paru lat całe miasto filmowe – Hollywood. W nim to właśnie wyrosły wielkie koncerny filmowe (Universal, Paramount, Warner Brothers, Metro-Goldwyn-Mayer, United Artists), które na wiele lat zawładnęły niepo­dzielnie ekranami kin amerykańskich i nie tylko amerykańskich. W latach dwudziestych Hollywood urósł do rangi centrum światowej kinematografii, a kręcone tam filmy i kreowane gwiazdy narzucały styl i tworzyły panteon całej zachodniej kultury masowej [Tunstall, 1977].

SERWERY

Serwery służą do prowadzenia i udostępniania programom użytkowym zasobów infor­macyjnych różnych klas, a także do wykonywania procesów przetwarzania tych informa­cji obsługujących procesy wielu abonentów lokalnej sieci. Obecnie rysują się 3 grupy zastosowań serwerów: prowadzenie baz danych, zarządzanie zasobami w czasie zbhzo- nym do rzeczywistego, masowe usługi obliczeniowe. Elementami bezpośredniej obsługi użytkowników są terminale, stacje robocze i ewentualnie – zestawy graficzne. Pierwsze z nich to stosunkowo tanie urządzenia składające się z monitora, klawiatury i ewentualnie myszy, bez możliwości lokalnego przetwarzania danych. Dostępne jest oprogramowanie umożliwiające emulowanie (udawanie za pomocą odpowiedniego oprogramowania) tunk- cii terminala we współpracy z serwerem UNIXowym dla dowolnego komputera klasy PC, pracującego pod nadzorem systemu operacyjnego DOS/WINDOWS.

INTERNET DO CELÓW EDUKACYJNYCH

Z punktu widzenia potrzeb edukacyjnych – sieć Internet może zostać wykorzystana w programach kształcenia na odległość (distance education), realizowanych w szkołach podstawowych, średnich i wyższych, jak rów­nież w tzw. nurcie kształcenia równoległego.W marcu 1995 r. rozpoczął się wstępny, pilotażowy etap programu „In­ternet dla szkół”. Objęto nim 16 szkół z Warszawy, Katowic,  Lublina,Krakowa i Torunia.Już obecnie sieć umożliwia podjęcie studiów zaocznych (dostępne są kursy uniwersyteckie trwające od kilku tygodni do 2 lat). Przykładein tej formuły studiów jest kurs „Electric Renaissance” na Uniwersytecie Sta­nowym Boise w Idaho, USA.

TECHNIKA ORGANIZACJI

Technika organizacji strumieni informacyjnych umożliwia integrację usług w zakresie pakietowej wymiany danych, komunikacji fonicznej, faksowej i obrazowej. Budowane współcześnie sieci metropolitalne znane są jako FDDI (Fi- ber Distributed Data Interface). Stanowić one będą zapewne atrakcyjną alternatywę dla regionalnych sieci pakietowych o niewielkim zasięgu. Pier­ścień magistralny o obwodzie dochodzącym do 200 km zbudowany jest ze swiatłowodow. Dołączenie sieci lokalnych lub telekomunikacyjnych innego typu odbywa się za pomocą odpowiednich sprzęgaczy, dokonują­cych konwersji, tj. mostów (bridges)* i bram (gateways).

BADANIA SYTUACJI SPOŁECZNEJ

Dzięki nim konieczne zabiegi, zmierzające do tworzenia warunków pracy zespołowej, o których pisze M. Grzegorzew­ska,iso zyskują nowy jakościowo wymiar edukacyjny we wspomnianych wcześniej (patrz rozdz. IV, § 2) planach europejskiej infrastruktury eduka­cji telematycznej. Być może rozwiązania tego typu przyczynią się do prze­łamania barier psychicznych i fizycznych tych osób, które unieruchomio­ne w domach, nie mogą liczyć na sukces edukacyjny w tradycyjnym systemie kształcenia.Badania sytuacji społecznej osób niepełnosprawnych dostarczają danych empirycznych, ujawniających trudności ekonomiczne, a w konsekwen­cji społeczne.Na narastające w środowisku osób niepełnosprawnych przeświadczenie o    zagrożeniu bytu nakładają się trudności ekonomiczne, programowe, kadrowe i organizacyjne szkoły polskiej.

EKRANY DOTYKOWE

Dotknięcie pola powoduje określoną (zaplanowaną uprzednio) reakcję komputera. Dodatkowo – program Over- lay Maker pozwala samodzielnie projektować własne układy klawiatury (plansze do IntelliKey), przystosowane do indywidualnych potrzeb. H3 Swoboda kreowania pól o dowolnej wielkości i modyfikowalnym ukła­dzie, ma istotne znaczenie dla osób niesprawnych manualnie. Jeszcze inną koncepcję wykorzystuje tzw. TouchPad — stanowiący po­łączenie miniaturowego pola czułego na dotyk z myszką. Przesuwanie palca po powierzchni ekranu zmienia położenie wskaźnika na ekranie wy­świetlacza. Usytuowane poniżej przyciski, odpowiadające klawiszom mysz­ki pozwalają sterować programem.Znacznie popularniejsze są ekrany dotykowe, tzw. Touch Screens.

KOMPUTER W PROCESIE KSZTAŁCENIA OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH

Dziecko niepełnosprawne z tą samą naturalną ciekawością poznaje ota­czający świat co dziecko zdrowe. Zaspokojenie jednak jego zainteresowań, realizowane w tradycyjnej szkole napotyka na bariery, wynikające z zabu­rzeń rozwoju fizycznego (motorycznego, sensorycznego), somatycznego lub psychicznego,bądź też tkwiące w organizacji masowego systemu klasowo-lekcyjnego, nie respektującego zróżnicowania osobniczego.Powyższe spostrzeżenie o charakterze ontologiczno-metodologicznym, pozwala wskazać źródła trudności wychowawczych osób niepełnospraw­nych w szkole tradycyjnej o uniwersalnym programie, metodach kształce­nia, celach nauczania i wychowania, budowie lekcji wreszcie.  Szkole, zdającej się zapominać o naturalnym zóżnicowaniu i pedagogicznych konsekwencjach jego nierespektowania.

RÓŻNORODNOŚĆ PARTII I PROGRAMÓW

Podmioty te reprezentują różne, często sprzeczne ideologie i interesy, ale mają podobne dążenia: zdobycie władzy państwowej lub samorządo­wej, a przynajmniej wywieranie wpływu na jej sprawowanie. Podstawowym warunkiem realizacji tych dążeń jest uzyskanie dostępu do mediów i wyko­rzystanie ich do propagowania własnego programu czy kandydatów na wy­bieralne stanowiska. Miernikiem efektywności tych działań jest uzyskane poparcie, które może się wyrażać rozmaicie, od manifestowania sympatii politycznych przez pomoc materialną lub rzeczową aż do czynnego włącza­nia się obywateli w ich działalność.Różnorodność partii i programów politycznych pozwala obywatelom na dokonanie racjonalnego wyboru, tzn. wybranie do wybieralnych organów władz państwowych i samorządowych, tych osób, które najpewniej realizo­wać będą pożądaną przez obywateli politykę. Jest to najbardziej zinstytucjo­nalizowana postać aktywności obywatelskiej, będąca w znacznym stopniu ukoronowaniem działalności mediów. Dla ścisłości: Chodzi tu zarówno poziom frekwencji wyborczej, jak i o stopień racjonalności decyzji wybor­ców, gdyż na obydwie te rzeczy media masowe mogą mieć duży wpływ.

TRZECI SEKTOR

Te formy aktywności często nazywa się „trzecim sektorem” i zalicza do niego organizacje pozarządowe, fundacje, stowarzyszenia oraz rozmaite porozumienia środowiskowe, które działają publicznie i w interesie publicznym, lecz nie z inicjatywy organów państwa czy partii politycznych, nie uzależniają też swojej działalności od działających dla zysku kapitali­stycznych przedsiębiorstw. Niektóre z organizacji zaliczanych do trzeciego sektora tworzą własne media (wydawnictwa, programy radiowe), które mają zwiększać zasięg i skuteczność działania tych organizacji.Najważniejszym wytworem interakcji komunikacyjnych zachodzących w obrębie sfery publicznej jest poparcie udzielane przez obywateli różnym partiom, organizacjom i grupom nacisku, które współtworzą pluralizm poli­tyczny.

WYŻSZA FORMA AKTYWIZACJI

W pierwszej kolejności media budzą zainteresowa­nie sprawami społecznymi i przyczyniają się do swobodnego kształtowania się i wyrażanie opinii publicznej, czyli publicznego wyrażania poglądów dotyczących kontrowersyjnych kwestii społecznych czy politycznych.Wyższą formą aktywizacji społeczeństwa przez media jest pobudzanie do uczestnictwa w przedsięwzięciach i inicjatywach obywatelskich. W tym kontekście mówi się zwykle o społeczeństwie obywatelskim, który to ter­min oznacza różne formy samoorganizacji społecznej, wynikającej z poczu­cia odpowiedzialności danej społeczności za własny los i realizowanej w granicach prawa, której celem jest realizacja ważnych dla niej celów spo­łecznych. Chodzi tu zwłaszcza o takie formy organizacji, które już nie są działaniami prywatnymi, a jeszcze nie stają się aktywnością polityczną [Szacki, 1997].

DEMOKRATYCZNY MECHANIZM

Pełnienie przez media roli pośrednika i inicjatora komunikacji między instytucjami systemu a obywatelami to uruchomienie jednego z najważniej­szych mechanizmów demokratycznych. Jego istnienie nie może być jednak celem samym w sobie, ma on służyć wspomaganiu innych, równie ważnych mechanizmów demokratycznych. Dopiero powiązanie mediów masowych z innymi mechanizmami demokratycznymi pozwala w pełni dostrzec rolę i zadania komunikowania masowego w funkcjonowaniu demokracji liberal­nej. Istota współzależności między działaniem mediów a funkcjonowaniem demokracji liberalnej polega na tym, że media stymulują nawiązywanie inte­rakcji komunikacyjnych między wszystkimi podmiotami społecznymi, co prowadzi do aktywizacji społeczeństwa i wyzwala różne formy zaangażo­wania społecznego i politycznego, które uruchamiają najważniejsze mecha­nizmy demokratyczne.

SPEŁNIENIE WARUNKÓW

Spełnienie wskazanych wyżej warunków umożliwia wykształcenie się podmiotów i mechanizmów tworzących i podtrzymujących ustrój demokra­cji liberalnej. Podmioty demokratycznych stosunków politycznych i spo­łecznych można podzielić na cztery zasadnicze kategorie: władze państwo­we i samorządowe, organizacje polityczne (partie polityczne, związki i or­ganizacje zawodowe, organizacje społeczne, grupy nacisku), obywatele (świadome swoich praw i tożsamości jednostki), media. Te ostatnie wystę­pują w tym układzie, jak była o tym mowa wcześniej, w roli po­średnika między poszczególnymi członami strukturalnymi społeczeństwa i państwa. Pełniąc rolę pośrednika, media mają działać na rzecz wzajemnego zrozumienia i porozumienia między obywatelami a instytucjami systemu, czyli na rzecz rozwiązywania konfliktów i budowania konsensusu społecz­nego. Temu ma służyć przede wszystkim sprawny przepływ informacji mię­dzy różnymi poziomami organizacji społecznej, a także inicjowanie debaty i wymiany poglądów na istotne kwestie społeczne oraz ciągłe śledzenie po­czynań i sposobu działania władz różnych szczebli.